Du lịch Hà Tĩnh

Đền Chợ Củi

Di tích đền Chợ Củi thuộc xã Xuân Hồng, huyện Nghi Xuân, cách thành phố Hà Tĩnh khoảng 40km về phía đông bắc và cách thành phố Vinh, tỉnh Nghệ An 10km về phía nam. Đền Chợ Củi nằm cách quốc lộ 1A khoảng 200m, nằm giữa khu dân cư sầm uất, hướng Tây Bắc, tựa lưng vào núi, trước mặt là dòng sông Lam tạo nên một không gian kiến ​​trúc linh thiêng nhưng rất gần gũi. gần.

Theo các tài liệu đang lưu giữ tại đền, đền Chợ Củi còn có tên là Thánh Mẫu Linh Từ hay Cô Độc Linh Từ, đền được xây dựng vào thời Hậu Lê với kiến ​​trúc theo kiểu chữ Tam. gồm tam quan, điện hạ, trung điện và thượng điện. Với lịch sử tồn tại hàng trăm năm, dù đã trải qua nhiều lần trùng tu, tôn tạo và lần gần đây nhất là vào năm 2015 nhưng ngôi chùa vẫn giữ được nét linh thiêng cổ kính. Bố cục kiến ​​trúc của đền Chợ Củi được kết nối với nhau theo trục Thần đạo và toàn bộ không gian bên trong được bố trí thành các miếu từ trên xuống dưới gồm miếu thờ Thánh Mẫu (thờ Tam Phủ), miếu thờ Ngũ. Đình thờ Tôn Ông, dinh Quan Hoàng Mười, dinh Chu Muội và hành cung Trần Triều.

Thượng điện (hậu cung) là nơi đặt ban thờ Thánh Mẫu gồm Mẹ Liễu Hạnh, Mẹ Thượng ngàn, Mẹ Thoại. Tương truyền, Thánh Mẫu Liễu Hạnh nguyên là công chúa Quỳnh Hoa, con gái Ngọc Hoàng, nhưng do một lần lầm lỡ đầu thai xuống trần gian, lấy tên là Giang Tiên, sau lấy chồng là Đạo. Lang thành vợ chồng và sống với nhau rất hạnh phúc. Năm 21 tuổi, bà mất vì phải về trời khi mãn hạn ở trần gian, nhưng ở trên trời, bà thương tiếc và nhớ gia đình vô bờ bến, xin Ngọc Hoàng cho bà về dương gian, được sự đồng ý. của cha và mẹ cô. Lần này, tên bà là Liễu Hạnh. Vì là tiên nữ nên Liễu Hạnh chỉ được về thăm cha mẹ, chồng con chứ không thể sống cuộc đời như xưa. Liễu Hạnh đi mây về gió cứu dân lành, trừng trị những oan trái. Sự tích Thánh Mẫu Liễu Hạnh được nhân dân nhiều nơi xây dựng để thờ phụng, được triều đình phong làm Công chúa Ma Hoàng, sắc phong là Chế Thắng Hòa Điều Đại Vương. Phương, là hình mẫu của thế giới. Mẹ Thượng Ngàn là hóa thân của Thánh Mẫu toàn năng, theo truyền thuyết, bà có tên là Mỵ Nương Quế Hoa, con gái Hùng Định Vương, một trong 18 vị Vua Hùng. Bà có phép thuật quảng đại dời núi, lấp sông cứu dân lành, đem lại mùa màng tươi tốt, cuộc sống ấm no hạnh phúc. Sự linh thiêng của bà được nhân dân lập đền thờ và tôn là nữ thần Mẫu Thượng Ngàn cai quản 81 cửa rừng ở Nam Giao. Mẹ Thoại là thần sông, truyền thuyết kể rằng bà là con gái của vua Long Vương ở hồ Động Đình, được Kinh Dương Vương gả con gái, được vua cha giao coi sóc vùng sông nước, sau này được thờ phụng. là Mẫu Thoải mái. Một truyền thuyết khác kể rằng, Mẫu Thoại là vợ vua Thủy Tề, được Chúa sắc phong là Nam nữ Vương, là Hải Đại Vương trông coi sông biển, làm mưa làm gió, giúp dân chống lũ lụt. Tam tòa Thánh Mẫu được đặt nơi trang trọng và ngự ở nơi cao quý nhất của đền, trong đó Mẫu Liễu Hạnh mặc áo đỏ, Mẫu Thoại mặc áo xanh và Mẫu Thượng Ngàn mặc áo trắng.

Tiếp theo là thờ Ngũ vị, từ Đệ nhất đến Đệ ngũ. Trong 5 vị quan lớn, các vị Đệ nhất và Đệ nhị được sinh ra là thiên tử, các vị Đệ nhất quan vâng lệnh Ngọc Hoàng xuống trần gian cứu dân lành khỏi sự quấy phá của bọn quan ác.

Dưới phủ Ngũ tấn là phủ thờ Quan Hoàng Mười, tương truyền từ ông Hoàng Đế đến ông Hoàng Mười đều có nguồn gốc là con của Rồng thần Bát Hải Đại Vương ở Động Đình. hồ. Tuy nhiên, theo xu thế lịch sử, mỗi Hoàng đều gắn với một nhân vật nào đó trong nhân gian, những danh tướng có công dẹp giặc, dựng nước, tạo dựng cuộc sống ấm no. cho tất cả các dân tộc. Trong tất cả các họ Hoàng thì ông Hoàng Mười là người được tôn vinh hơn cả nên lịch sử về ông Hoàng Mười cũng phong phú hơn và ở đây ông Hoàng Mười được coi là nhân vật gắn bó với xứ Nghệ. Ông Hoàng Mười trong tâm thức của người dân xứ Nghệ chính là hiện thân của Chiêu Trưng Đại Vương Lê Khôi, một vị tướng tài ba của nhà Lê, người đã tham gia nghĩa quân Lam Sơn và có nhiều đóng góp trong công cuộc đánh đuổi quân Minh xâm lược ở thế kỷ 15. . Sau chiến thắng lẫy lừng, ông được Lê Lợi giao nhiệm vụ trấn giữ vùng đất Hoan Châu, nơi ông có công giữ bờ cõi, lo cho dân làm ăn sinh sống nên sau khi ông mất được nhân dân lập đền thờ và rất linh thiêng. . Một truyền thuyết khác về ông Hoàng Mười được nhân dân xác định là Uy Minh vương Lý Nhật Quang, con thứ tám của vua Lý Thái Tổ, từng làm Tri châu Nghệ An, người có nhiều công lao giữ đất, bình định thiên hạ. Mọi người. họ kiếm sống và đã để lại ấn tượng sâu sắc nên được nhân dân tôn sùng và ngưỡng mộ. Có thể thấy, dù hóa thân thành thần hay nhân vật lịch sử, ông Hoàng Mười vẫn rất gần gũi và phù hợp với tâm lý, phong cách của người dân xứ Nghệ. Đó là hình ảnh một bậc đại trượng phu có khí phách, văn võ song toàn, biết bảo vệ, chăm lo cho cuộc sống bình yên của nhân dân. Tất cả những phẩm chất và đặc điểm tâm lý đó đều hội tụ ở ông Hoàng Mười, ông thần thánh nhưng không ở đâu xa mà rất gần với linh thiêng.

Tòa dưới cùng là điện Trần Triều thờ Đức Thánh Trần, tức Hưng Đạo Đại Vương Trần Quốc Tuấn, một nhân vật lịch sử kiệt xuất sống vào thế kỷ 13, có nhiều đóng góp trong công cuộc chống giặc Nguyên Mông và dựng nước dưới thời nhà Nguyễn. Triều đại. Trần trụi. Ông được nhân dân tôn thờ là Đức Thánh Trần và được ban thờ riêng tại đền Chợ Củi.

Đến với khu di tích đền Chợ Củi, du khách không chỉ được tham quan vãn cảnh, chiêm bái mà còn được hòa mình vào không gian văn hóa lễ hội đặc sắc. Lễ hội Đền Chợ Củi diễn ra vào thời khắc đầu năm mới bắt đầu, nhưng hàng năm vào ngày 3 tháng 3 âm lịch (ngày giỗ Thánh Mẫu) và ngày 10 tháng 10 âm lịch ( giỗ Quan Hoàng Mười). Tết Dương lịch là lễ hội lớn nhất và trang trọng nhất trong năm. Các hoạt động văn hóa dân gian như hát chầu văn, lễ hầu đồng diễn ra thường xuyên tại chùa, những lời ca, điệu nhạc rộn ràng tạo nên không khí lễ hội sôi động như mời gọi, níu bước chân người. khách du lịch từ khắp nơi trên thế giới.

Đền Chợ Củi là điểm du lịch văn hóa nổi tiếng, nơi khởi đầu của hành trình du lịch văn hóa tâm linh nằm ở phía Bắc tỉnh Hà Tĩnh, là nhịp cầu nối du khách gần xa đến khám phá và trải nghiệm những giá trị độc đáo của thế giới. . giá trị văn hóa lịch sử của vùng đất Nghi Xuân.

Related Articles

Back to top button