Du lịch Thanh Hóa

Đền thờ Lê Hoàn – Di tích quốc gia đặc biệt:  Vinh dự và trách nhiệm

Đền thờ Lê Hoàn - Di tích quốc gia đặc biệt: Vinh dự và trách nhiệm

Đền thờ Lê Hoàn.

Để khẳng định luận điểm rộng lớn và bao trùm “đất người hiền tài Thanh Đảo”, một minh chứng hùng hồn và thuyết phục nhất có lẽ bởi đây là vùng đất khởi nghiệp của ba đời vua và hai chúa. , nhưng mỗi nhân vật, mỗi địa danh, mỗi di sản để lại cho hậu thế sẽ mãi là một phần lịch sử vô cùng ý nghĩa. Ở đó, Hoàng đế Lê Đại Hành – vị vua khai lập triều đại Tiền Lê – xứng đáng là ngôi sao sáng trên nền sao chói lọi của quốc gia – dân tộc.

Sự ra đời của một con người, đặc biệt có người được ví như thánh hay thiên tài luôn là một điều kỳ diệu. Câu chuyện về sự ra đời của Hoàng đế Lê Đại Hành, gắn với truyền thuyết về đóa sen nở trong lòng mẹ, hay con rồng vàng ươm vua thời niên thiếu, có thể là hư cấu, là trí tưởng tượng của người đời. . Nhưng có lẽ chính sự hồi hộp đó mới lý giải được sự xuất hiện của một nhân vật lịch sử có ảnh hưởng đặc biệt đến vận mệnh dân tộc vào cuối thế kỷ X. Đồng thời với những câu chuyện lịch sử. hay những truyền thuyết kỳ bí, người xưa luôn có cách lý giải khác, thuyết phục hơn về sự xuất hiện của nhân vật lịch sử này.

Trên văn bia ở Đền Lê Hoàn (thôn Trung Lập, xã Xuân Lập, huyện Thọ Xuân ngày nay) do Thượng thư bộ Thượng thư Nguyễn Thiếp soạn có ghi: “Thường nghe bậc thánh đế. Hẳn là do trời đất hun đúc nên phần tinh hoa, sông núi thể hiện sự linh thiêng, hòa hợp sinh thành ”! Thế nên, như một lẽ đương nhiên, đất Thanh, nơi tụ khí thiêng, tinh hoa hội tụ để sinh ra bậc đế vương. Rồi đến lượt những con người quấn trong sương khói ly kỳ ấy đã tạc vào vũ đài lịch sử một dấu son chói lọi về ý chí tự chủ, ý chí độc lập và khát vọng phồn vinh cho dân tộc. – dân tộc.

Sự nghiệp lẫy lừng của vua Lê Đại Hành được các sử gia và hậu thế tóm gọn trong mấy câu ngắn gọn: Pha Tống, bình Chiêm, ổn định đất nước, giữ yên bờ cõi và xây dựng quốc gia trở nên hùng mạnh. . Tuy nhiên, vốn dĩ ẩn chứa bên trong một câu từ súc tích luôn có thể “dịch” thành hàng trăm, hàng nghìn từ. Mười vị tướng của Lê Hoàn bước lên ngôi vua trong lúc loạn lạc tứ phía, kẻ thù bên trong, bên ngoài đe dọa nghiêm trọng đến vận mệnh dân tộc. Tháng 10 năm Canh Tý 979, vua Đinh Tiên Hoàng và con là Nam Việt vương Đinh Liễn bị Đỗ Thích giết chết. Khi ấy, vua Đinh Toàn lên ngôi khi mới 6 tuổi, Lê Hoàn được triều đình cử làm nhiếp chính phò tá chúa non.

Nhưng rồi sự nghi kỵ và thù hận cũng từ đây mà ra, khi Quốc công Nguyễn Bặc, Ngoại giáp Đinh Điền và Hộ vệ Phạm Hạp nghi ngờ Lê Hoàn muốn cướp ngôi nên dấy binh tiêu diệt. Giữa lúc nội loạn, phía Nam của Chiêm Thành đang muốn xâm chiếm lãnh thổ, phía Bắc của nhà Tống lại gấp rút chuẩn bị quân sang xâm lược. Giữa lúc đó, Thập đạo tướng quân Lê Hoàn được các tướng sĩ tôn làm Thiên tử để an ủi trăm họ, chỉnh đốn quân lương, dẹp giặc ngoại xâm. Đó cũng là vấn đề “thuận theo lẽ trời, hợp với muôn dân” như lời Thái hậu Dương Vân Nga đã nói khi khoác lên mình chiếc áo dài và trao cơ nghiệp nhà Đinh cho Lê Hoàn.

Sau khi lên ngôi, chỉ trong một thời gian ngắn, vua Lê Đại Hành đã đại phá 3 đạo quân xâm lược nhà Tống và tung quân riêng đánh quân Champa. Nhận xét về tài cầm quân của nhà vua, nhà sử học Lê Văn Hưu trong Đại Việt sử ký toàn thư đã bàn: “Lê Đại Hành giết Đinh Điền, bắt Nguyễn Bặc, bắt Quan Biện, Phùng Huấn dễ như trẻ nhỏ, như bị bắt làm nô lệ. , chưa đầy mấy năm mà yên bề gia thất, công việc cũng chẳng khá hơn dù là thời Hán, Đường ”. Còn đối với Ngô Sĩ Liên thì quả quyết “Vua không đánh được đâu, chém vua Chiêm Thành để rửa nhục bắt sứ giả, đập tan quân Triệu Tống để phá mưu của vua, ta nhất định có thể gọi là anh hùng vô địch. tốt nhất trong cuộc sống ”!

Tuy nhiên, dấu ấn mà vị vua sáng lập triều Tiền Lê để lại cho dân tộc không chỉ thể hiện ở tài điều binh, tướng lĩnh kiệt xuất, giữ vững nền độc lập của Tổ quốc; mà còn thể hiện ở những bậc hiền tài về kinh tế, với quan điểm ngoại giao mềm dẻo, giữ vững quân sự, quốc phòng, chú trọng cải cách bộ máy Nhà nước, chú trọng bảo vệ và phát huy vốn cổ văn hiến của dân tộc, là ưu tiên hàng đầu. đã phát triển đất nước bằng nhiều chính sách “hết thời” so với thời bấy giờ. Có thể nói, Nhà Lê sơ dưới thời Hoàng đế Lê Đại Hành đã đạt được nhiều thành tựu quan trọng, trên tất cả các mặt chính trị, kinh tế, văn hóa, ngoại giao và bảo vệ Tổ quốc. Đồng thời, với một sự nghiệp tương đối toàn diện và trình độ ngang tầm thời đại như đánh giá của một số nhà nghiên cứu, có thể khẳng định Lê Hoàn đã bước lên vũ đài lịch sử và ghi dấu ấn đậm nét với tư cách là một nhà lãnh đạo. một trong những người đặt nền móng ban đầu và vững chắc cho sự nghiệp xây dựng và phát triển quốc gia Đại Việt sau đêm Bắc thuộc.

Sau khi vua Đại Hành mất (năm Ất Tỵ 1005), cũng vì “công đức của vua rộng lớn, ân đức dày dặn, nhân dân bốn biển nhớ sâu, dựng đền thờ ở quê hương ông, nên bốn mùa được hưởng phúc bốn mùa. đền thiên hạ Trống chiêng bày la liệt các đền miếu ngày nay, cờ quạt ngày xưa vẫn như canh giữ cung điện, linh vương thăng trầm nơi Thần rõ ràng. Linh thiêng. Vào năm Hồng Đức thứ 15, các sĩ tử già và trẻ của xã này đều được làm lễ tế, ban cho ruộng đất công rộng 67 mẫu để thờ cúng thể hiện công lao của thần ”(theo văn bia của Lễ do Thượng thư Nguyễn Thức chuẩn bị).

Theo một số tài liệu còn sót lại, ban đầu chùa chỉ là một ngôi miếu nhỏ, được người dân dựng trên nền nhà cũ hai mẹ con bà từng ở. Đến đầu thời Lý, vua Lý Thái Tổ cho xây dựng đền theo hình chữ công, gồm tiền đường 5 gian, trung đường 3 gian và hậu cung 5 gian. Trải qua vô số biến cố lịch sử và thiên tai, ngôi chùa vẫn giữ được nét kiến ​​trúc truyền thống tương đối nguyên vẹn. Sau khi được trùng tu (khoảng thế kỷ XVII), ngôi đền có hình dáng hoàn chỉnh như hiện nay, gồm Nghinh môn, Tòa rồng, tả vu, hữu vu, tiền đường và hậu cung. Đặc biệt, tám đầu nhà tiền đường và hậu cung đều được đắp hình mặt hổ bằng đất nung, uốn cong theo độ cong của đầu đao; Bao phủ gần hết mái là hình lưỡng long chầu nguyệt; Đầu hồi được chạm trổ hoa lá tinh xảo … Có thể nói, nhờ lối kiến ​​trúc truyền thống và nghệ thuật trang trí độc đáo, đền Lê Hoàn được coi là một trong những di tích lịch sử văn hóa – kiến ​​trúc nghệ thuật cổ đẹp và độc đáo nhất. ở Thanh ngày nay.

Cùng với kiến ​​trúc nghệ thuật tiêu biểu, đền Lê Hoàn còn lưu giữ nhiều hiện vật quý, trong đó nổi bật là hai tấm bia đá có niên đại thế kỷ XVII, ghi lại cuộc đời, sự nghiệp của vua và dòng họ. lĩnh vực thờ cúng. Ngoài ra, đền còn lưu giữ được 14 đạo sắc phong của các triều Lê, Nguyễn; cùng với 6 chỉ thị của các chúa Trịnh ban sức mạnh cho quan lại địa phương về việc bảo vệ đình chùa, lăng tẩm, hương án và thờ tự. Có thể nói, sự tồn tại của các hiện vật có giá trị vừa là nguồn gốc lịch sử quý giá, vừa là bằng chứng sống động cho sự hình thành, tồn tại và vai trò của di sản trong đời sống văn hóa – tinh thần, tín ngưỡng và truyền thống. tín ngưỡng, tâm linh của cư dân vùng Kẻ Sập xưa nói riêng và người xứ Thanh ngày nay nói chung. Trải qua nhiều thế kỷ tồn tại, ngôi đền luôn là nơi hậu thế hướng về, bày tỏ lòng thành kính, ngưỡng mộ, biết ơn và thực hành nghi lễ thờ cúng vị anh hùng dân tộc – vị vua khai lập triều đại Tiền Lê. .

Với những giá trị to lớn, độc đáo và trường tồn, đền Lê Hoàn đã được Thủ tướng Chính phủ ký quyết định công nhận là di tích quốc gia đặc biệt. Vinh dự càng lớn thì trách nhiệm càng cao, đó là điều dễ hiểu. Vấn đề đặt ra đối với các cấp, ngành, địa phương và người dân lúc này là cùng chung ý thức, cộng đồng trách nhiệm bảo vệ và phát huy giá trị di sản. Trao đổi với chúng tôi về việc này, ông Nguyễn Ngọc Thực, Phó Chủ tịch UBND huyện Thọ Xuân cho biết: Đền Lê Hoàn được vinh danh là di tích cấp quốc gia là niềm vinh dự, tự hào đặc biệt đối với huyện Thọ Xuân. Vinh dự này là do nhân vật lịch sử được thờ tại di tích. Đồng thời, Di tích quốc gia đặc biệt Đền thờ Lê Hoàn, cùng với Lam Kinh và Thành Xuân Phả trước đây đã được vinh danh, một lần nữa khẳng định truyền thống lịch sử và bề dày văn hóa của mảnh đất Thọ Xuân. tinh thần thiên tài. Đây là nguồn tài nguyên nhân văn quý giá, là cơ sở để Thọ Xuân khai thác và phát triển du lịch trong thời gian tới. Tuy nhiên, để khai thác và phát huy hiệu quả giá trị di sản, trước hết huyện Thọ Xuân sẽ chú trọng công tác bảo vệ, giữ gìn di sản theo quy định của Trung ương, của tỉnh và đúng với vai trò, trách nhiệm của mình. trách nhiệm của địa phương.

Laureate

Related Articles

Back to top button