Du lịch Thanh Hóa

Tham quan Phú Trinh

Vùng đất Biện Thượng xưa (xã Vĩnh Hưng, huyện Vĩnh Lộc ngày nay), nằm ở tả ngạn sông Mã. Đây là vùng đất quý giá của dòng dõi 12 đời chúa Trịnh. Vùng đất này trước mặt là sông, sau lưng là núi, được mệnh danh là thế “Sơn tụ thủy tụ”. Tương truyền, ngày xưa có một thầy địa lý đến vùng này, thấy thế đất đẹp bèn tiên tri “Vạn thủy thiên sơn kỳ thủy”, nghĩa là địa thế sông núi cho thấy nơi đây sẽ phát triển thịnh trị. hoàng tử, khanh tướng quân. , nên làng Biện Thượng có câu: “Mạch tuân theo Hùng Lĩnh, vi thần – Công hầu phụng hoàng đế”. Điều đó đã được ứng nghiệm vào thế kỷ 15-16, khi nhà Trịnh xuất hiện 12 đời, phò tá triều đình nhà Lê và gìn giữ các xã tắc của đất nước.

Tham quan Phú Trinh

Di tích Phủ Trịnh trước khi trùng tu.

Sau khi đánh đuổi nhà Mạc và giải phóng Thăng Long năm 1592, nhà Trịnh cho xây dựng lại cung vua Lê và phong cho Vương Phủ Trinh điều hành chính quyền. Ngoài ra, nhà Trịnh còn cho xây dựng phủ chúa tại quê hương làng Biện Thượng với quy mô nhỏ hơn. Đây là nơi thờ cúng tổ tiên, cũng là đại bản doanh của nhà Trịnh trên đất Thanh Hóa trong công cuộc “phò Lê, diệt Mạc”. Trước đây, Phủ Trinh được xây dựng trên diện tích hàng chục mẫu, với nhiều dinh thự hoành tráng. Trải qua bao biến cố lịch sử, Phủ Trinh chỉ còn lại ngôi nhà ngói cổ 7 gian là nơi thờ thần, nằm khiêm tốn trong khu dân cư đông đúc, gọi là Phủ Từ, đã được công nhận là di tích lịch sử. Lịch sử quốc gia. Nhận thấy việc bảo tồn, tôn tạo, phục hồi di tích Phủ Trịnh là việc làm cần thiết, góp phần tôn vinh công lao của các chúa Trịnh đối với đất nước trong suốt 249 năm cầm quyền, năm 2015, tỉnh Thanh Hóa đã phê duyệt dự án đầu tư xây dựng các công trình bảo tồn, trùng tu, tôn tạo khu vực Phủ Từ. Toàn bộ Khu Di tích Lịch sử Văn hóa có 29 hạng mục công trình, được xây dựng tuân thủ các nguyên tắc truyền thống, có giá trị lịch sử và đúng với mô hình của một cung đình.

Chúng tôi trở lại thăm mảnh đất quý giá của phủ chúa Trịnh ngay trước khi công trình Phủ Dầy cổ kính bị phá bỏ để trùng tu, tôn tạo, bởi biết rằng mai sau ngôi đình cổ bảy gian chỉ còn lại trong ký ức, nhường chỗ cho các công trình kiến ​​trúc. Cây tre mới trang hoàng hơn. Vương Phủ Trinh không còn cảnh lộng lẫy của tháp tím mà thời gian đã phủ bóng rêu phong. Những nét cổ kính vẫn được lưu giữ trong những khối kiến ​​trúc đã tồn tại hàng trăm năm. Biết rằng Phủ Từ sẽ được trùng tu bằng những vật liệu hiện đại, vẫn giữ được phong cách kiến ​​trúc, mỹ thuật thời Lê – Trịnh nhưng lòng vẫn hoài niệm trên từng viên gạch ngói xưa. hàng trăm năm …

May mắn thay, chúng tôi được gặp những người là con cháu của các chúa hàng chục đời nay, nay là những bậc cao niên của làng, nghe các cụ kể lại câu chuyện của mình. Hàng ngày, những người lớn tuổi trong dòng họ thường vào Dinh để thắp hương cho tổ tiên, sau đó quây quần hàn huyên, bàn bạc công việc trong làng. Công việc mà ông bà và con cháu cùng bàn bạc là góp sức cùng Nhà nước thực hiện công trình xây dựng Phủ Từ và các di tích xung quanh ngày càng đàng hoàng, to đẹp hơn, tương xứng với những đóng góp của các cụ. của Nhà Chúa trong lịch sử dân tộc. Ông Trịnh Tiến ở xóm Hát, và ông Trịnh Phiêu ở xóm Nam kể về lần giặc Pháp ném bom xuống Phủ Từ, may không trúng nhà thờ mà rơi xuống vườn nên di tích không bị phá.

Di tích Phủ Trịnh gắn liền với lễ hội thờ Minh Khang Thái Vương Trịnh Kiểm, người có công khai phá nhà Trịnh và thiết lập thể chế chính trị đặc biệt: Vua và chúa cùng điều hành đất nước, “Vua trị quốc”. phủ chúa ”. Hằng năm, cứ đến ngày giỗ chúa Trịnh Kiểm (18-2 âm lịch), con cháu họ Trịnh và nhân dân, du khách thập phương lại tụ hội, dâng hương, chiêm bái.

Chúng tôi gặp ông Trịnh Đình Hùng, Chủ tịch Hội đồng họ Trịnh Việt Nam khi ông đang xây dựng lăng thờ chúa Trịnh Tùng. Ông chia sẻ: “Con cháu họ Trịnh chúng tôi muốn nối nghiệp ông cha, chung tay góp sức xây dựng quê hương Thanh Hóa ngày càng giàu đẹp; tham gia đóng góp tôn tạo di tích để nhớ về cội nguồn “. Vì vậy, hàng chục năm qua, ông Hùng và các thành viên trong Hội đồng tộc đã nỗ lực kêu gọi con cháu khắp nơi trong và ngoài nước tích cực lập công, trên tinh thần Nhà nước và nhân dân cùng làm, từng bước xây dựng ngày càng khang trang các công trình thờ tự, lăng tẩm trong Quần thể Di tích Phủ Trịnh.

Cách Phủ Chúa Trịnh không xa là Nghè Vặt, thờ Thành Bác Vương Trịnh Rã – tổ tiên của họ Trịnh, thờ mẹ chúa Trịnh Kiểm và các chúa, ngoài ra còn thờ thần Vẹt. Về tên gọi Vẹt Nghệ và lý do đưa tượng Vẹt thần vào thờ, một điển tích xưa kể lại rằng: Khi ấy, nhà Mạc nổi lên đòi ngôi vua nhà Lê, Trịnh Kiểm không nhận oan, trái. Nhà Mạc, và ủng hộ Nhà Mạc. Lê. Để trả thù, nhà Mạc đã bắt mẹ của Trịnh Kiểm giết chết rồi ném xuống sông. Lạ thay, xác đi đâu cũng thấy đàn vẹt bay lượn như đám mây lớn ở trên cao. Dân làng thấy vậy chạy lại tìm đồ nghề nhặt xác về chôn cất. Nhưng khi đến đó, tôi thấy mối đùn thành một ngôi mộ giữa sông. Người ta coi đó là thiên táng. Ở ngôi mộ ấy, những con vẹt vẫn bay lượn rất lâu rồi mới bay đi. Kể từ đó, con vẹt trở thành linh vật được chúa Trịnh tôn sùng. Nhà Vẹt Nghệ là một trong những ngôi nhà độc đáo của Việt Nam. Năm 1994, Nghè Vẹt đã được xếp hạng Di tích Lịch sử Văn hóa cấp Quốc gia.

Trịnh Hà, là hậu duệ trực tiếp của chúa Trịnh Tùng, đã dẫn chúng tôi đến thăm Lăng Tổ tiên họ Trịnh. Theo truyền thuyết, thủy tổ của Trịnh Kiểm 4 đời là Trịnh Liễu tuy nhà nghèo nhưng ham kinh, sống đạo đức nên may mắn gặp được tiên nhân chỉ cho những chiếc huyệt quý giá để chôn cất cha mẹ. . 4 thế hệ tiếp theo sẽ là vua. Trịnh Liễu nghe lời nên đem hài cốt của vua cha là Trịnh Kỳ và phu nhân là Lê Huy An Nhân về chôn cất tại đó. Thật vậy, đến đời thứ 4, Trịnh Kiểm đã dựng nên một vương quốc.

Dưới chân núi Hùng Lĩnh thuộc thôn Đa Bút, xã Vĩnh Tân, hiện còn dấu tích của phủ chúa Trịnh xưa là một ngôi miếu nhỏ, thờ Tiên Thiên Quốc Thánh Mẫu (tên bà là Nguyễn Thị Ngọc Diễm – vợ lẽ của Chúa. Trinh. Kinh doanh). Trước đền có 12 pho tượng đá của các quan đại thần và quân thần đứng canh giữ. Những tượng đá này mang phong cách dân tộc Chăm, thể hiện dấu vết của sự giao thoa, tiếp biến văn hóa trong thời kỳ nhà Chúa vất vả trấn giữ biên cương phía Nam. Chúng tôi gặp ông Nguyễn Văn Cảnh và một số người dân địa phương, nghe kể về sự kiện năm 1986, mộ Bà Chúa bị kẻ gian đào bới để tìm cổ vật quý. Anh Cảnh là một trong những người tham gia cải táng mộ Bà Chúa sau đó. Chiếc quách gỗ còn lại vẫn được lưu giữ trong khuôn viên chùa. Anh Tống Hùng Nam, người dân thôn Đa Bút dẫn chúng tôi đi thăm mộ Bá Quốc Mẫu được nhân dân an táng tại vị trí cũ, trên đỉnh đồi. Nhiều năm qua, con cháu của bà ở làng Linh Đường, Thanh Trì, Hà Nội (nơi đặt ngôi đền) cũng tìm cách đóng góp công đức, cùng chính quyền địa phương tôn tạo phần mộ và đền thờ. Cách khu đền Bà Chúa không xa có 6 con rồng đá nằm ở vị trí dẫn lên bậc tam cấp và sân đình. Dấu tích này cho thấy xưa kia có một ngôi đền lớn tọa lạc tại đây, có thể là đền thờ Bà Quốc Mẫu đã bị phá hủy.

Ở Vĩnh Hưng có di tích quốc gia là Lăng Triết Vương Trịnh Tùng. Ông là con của Minh Khang Thái Vương Trịnh Kiểm với vợ là Ngọc Bảo – con gái của Thái sư Nguyễn Kim là người đầu tiên phất cờ ủng hộ Lê diệt Mạc. Với tài thao lược, Trịnh Tùng đã đưa sự nghiệp phò Lê của ông nội và cha ông lên đến đỉnh cao, giải phóng Thăng Long, đưa vua Lê trở lại kinh đô, mở lại thái bình cho trăm họ. Mộ của Triết Vương Trịnh Tùng cũng bị kẻ gian khai quật vào năm 1990, tại cánh đồng thôn Sóc Sơn, Vĩnh Hưng. Ngay trước khu lăng mộ chúa Trịnh Tùng, chúng tôi được nghe ông Trịnh Đình Úc, Chủ tịch Hội đồng Trịnh Tộc xã Vĩnh Hưng kể lại câu chuyện mà ông đã chứng kiến ​​khi khai quật mộ chúa Trịnh Tùng. Kích thước của hài cốt cho thấy đây là một người đàn ông khá to lớn, trên ngực có một cuốn sách cổ. Lần theo gia phả và nhiều tài liệu ghi lại, con cháu khẳng định đây là mộ chúa Trịnh Tùng nên an táng tại vị. Nay lăng chúa Trịnh Tùng đã được xây dựng thành một công trình khang trang, lăng được lát đá hoa cương, phía trước có hồ bán nguyệt, cổng tứ trụ, nhà bia, xung quanh có sân vườn rộng rãi trồng cây xanh. màu xanh lá.

Gần Phủ Trinh là đền thờ Thái Tế Vinh Quốc Công Hoàng Đình Ái. Ông là chú của chúa Trịnh Kiểm, một tướng tài có công giúp Lê Trung Hưng chống Mạc. Khi ông mất, nhân dân để tang 5 ngày, đền thờ ông được lập tại quê nhà, cũng là nhà thờ họ Hoàng Đình. Hằng năm, nhớ đến ngày mất của ông, con cháu khắp nơi lại về dâng hương, làm lễ giỗ Tổ. Vào dịp lễ hội Phủ Trịnh, nhân dân khắp nơi và con cháu Trịnh Tộc cũng về tạ ơn.

Trong suốt 249 năm, cùng với công lao giữ nước và dựng nước của nhà Lê, các chúa Trịnh đã để lại một di sản vô giá trên quê hương Thanh Hóa, đó là Quần thể Trịnh Phủ. Trong một tương lai không xa, quần thể di tích lịch sử văn hóa Phủ Trịnh được xây dựng hoàn chỉnh, sẽ trở thành điểm hẹn của du khách thập phương, là niềm tự hào của quê hương xứ Thanh. Khi kết nối với các di tích trên địa bàn Vĩnh Lộc như Di sản văn hóa thế giới Thành nhà Hồ, Tượng đài Kim Sơn, động Hồ Công… sẽ tạo thành một tour du lịch lý tưởng, thu hút đông đảo du khách. Du khách đến với vùng đất “hoàng cung” này.

Mai Anh

Related Articles

Back to top button