Du lịch Phú Thọ

Tổ mẫu Âu Cơ trong đời sống tín ngưỡng thờ Mẫu ở Việt Nam

Về với đất tổ Phú Thọ hôm nay, chúng ta dễ dàng chiêm nghiệm lại những nét tín ngưỡng về Quốc Mẫu Âu Cơ – người mẹ vĩ đại của dân tộc.

Tín ngưỡng thờ các vị thần có công với sông núi đã là một nét văn hóa đặc sắc của người Việt từ ngàn đời nay. Cùng với những sinh hoạt thường ngày được lặp đi lặp lại trong lịch sử cho đến ngày nay, nghi lễ thành kính đã trở thành phong tục, tập quán thể hiện đạo lý truyền thống uống nước nhớ nguồn. Những tập tục trong lễ hội, nghi lễ dân gian, những câu chuyện về thần, thánh, đất, người… luôn được cộng đồng gìn giữ, lưu truyền trở thành nét văn hóa đặc sắc của làng quê Việt Nam. Nam giới.

Mẹ Âu Cơ trong tín ngưỡng thờ Mẫu ở Việt Nam Ảnh 1
Tín ngưỡng thờ Mẫu.

Niềm tin của người dân từ bao đời nay đã làm nên lịch sử ngàn năm của dân tộc gần gũi, thân thuộc và gắn bó với cuộc sống hàng ngày muôn màu muôn vẻ của họ. Về với đất Tổ Phú Thọ hôm nay, chúng ta dễ dàng cảm nghiệm được những nét tín ngưỡng về Quốc Mẫu Âu Cơ – người mẹ vĩ đại của dân tộc.

Quốc Mẫu Âu Cơ là biểu tượng đã đi vào lịch sử văn hóa dân tộc Việt Nam cùng với thánh tổ Lạc Long Quân. Cặp đôi huyền thoại đã trở thành cặp đôi cha – mẹ khi sinh ra bọc trăm trứng. Từ một trăm quả trứng nở ra một trăm người con trai khỏe mạnh, cường tráng và có năng lực. Truyền thuyết lãng mạn trên đã đi vào lịch sử dân tộc với hai con người (sinh ra từ chung một túi) trong niềm tự hào con Rồng, cháu Tiên, dòng dõi Hùng Vương của thời đại Văn minh Đông Sơn rực rỡ.

Mẹ Âu Cơ trong tín ngưỡng thờ Mẫu ở Việt Nam Ảnh 2
Quốc Mẫu Âu Cơ là biểu tượng đã đi vào lịch sử văn hóa dân tộc Việt Nam.

Nền nông nghiệp sơ khai đã dần thay thế các phương thức săn bắn / hái lượm thô sơ. Văn hóa trồng trọt và chăn nuôi gia cầm, gia súc phản ánh quá trình người Việt cổ dần xuống vùng đồng bằng để hình thành nhà nước. Núi rừng lùi dần để Cha Lạc Long Quân thuận lợi đưa 50 người con xuống biển và Mẹ Âu Cơ dẫn 50 người con lên núi khi trăm người con đủ lớn. Tương truyền, Cha Lạc Long Quân đã nói với Mẹ Âu Cơ rằng: “Ta là rồng đứng đầu thủy tộc, nàng là giống tiên chủ yếu sống trên cạn, nước khắc chế lửa. Khó có thể sánh bằng vì các chủng tộc khác nhau” không ở bên nhau được lâu. ”

Tư liệu Đền thờ Mẫu Âu Cơ còn ghi lại cuộc hành trình của Mẹ Âu Cơ và 49 người con của Mẹ theo miền sông nước lên miền thượng du. Trên đường đi, một số người chọn dừng chân bên sông để câu cá, một số khác ở trên bờ trồng cây, hái quả… từ đó làng xã dần hình thành. Con trưởng lên ngôi vua, lấy niên hiệu Hùng Vương thứ nhất, đặt tên nước là Văn Lang, đóng đô ở Phong Châu. Cuối cùng, Mẫu Âu Cơ và mấy người con trai còn lại quyết định dừng chân tại mảnh đất Hiền Lương với phong cảnh tươi đẹp, sông núi hữu tình để khai phá, lập nghiệp. Mẹ và các con đã dạy dân trồng lúa, trồng cây, nuôi tằm, dệt vải… từng bước có cuộc sống ấm no theo thời gian.

Ký ức của người dân xã Hiền Lương, huyện Hạ Hòa bao đời nay vẫn nhớ về những địa danh có từ xa xưa như gò Thị, gò Cây Dầu, giếng Loan, giếng Phượng,… và họ nhớ sâu sắc câu chuyện dải đất. Tấm lụa đào mà Mẹ Âu Cơ để lại cho con cháu trước khi bay về cõi thần tiên sau ngày Tết tưng bừng mùng 7 tháng Giêng năm ngoái. Đó là nơi xây dựng Đền thờ Mẹ Âu Cơ hiện nay – ngôi đình thiêng thờ bà. Cũng như bao người mẹ, Mẹ Âu Cơ sinh ra nòi giống Tiên Rồng và che chở, dạy dỗ, nâng đỡ như Mẹ Đất đầu tiên, là vị nữ thần dạy dân an cư, lạc nghiệp, khai thác sức mạnh của dân tộc. Mẹ Trái đất. đất để trồng trọt, chăn nuôi ổn định cuộc sống.

Mẹ đã sinh ra con và nuôi dạy con bằng cả sự chăm sóc, trí tuệ, tình yêu thương và cả sức lao động. Mẹ là cội nguồn nhân ái, là tinh thần đoàn kết, tương trợ giữa anh chị em, con cháu, đồng bào sinh thành, biết giúp đỡ nhau lúc khó khăn hoạn nạn. Người mẹ sinh ra con người và tái sinh họ thông qua lao động, sáng tạo và truyền nghề. Đồng thời, Mẹ phù hộ và dõi theo niềm vui trong cuộc sống, những nỗi buồn hay khó khăn do thiên tai, địch họa. Như vậy, cùng với tín ngưỡng vạn vật hữu linh, tín ngưỡng thờ cúng các vị thần, nữ thần nguyên thủy mà khởi thủy là cha, mẹ của cội nguồn dân tộc ngày càng thấm sâu vào đời sống dân gian.

Thực hiện nghi lễ của các nữ quan trong Lễ hội Đền Mẫu.
Thực hiện nghi lễ của các nữ quan trong Lễ hội Đền Mẫu.

Sau này, đến thời vua Lê Thánh Tông (1442-1497), đền Mẫu Cô được con cháu dựng lên để tưởng nhớ Quốc Mẫu và tổ chức sinh hoạt văn hóa theo phong tục tập quán của địa phương. Năm 1991, đền Mẫu Cô được Bộ Văn hóa công nhận là di tích lịch sử văn hóa cấp quốc gia. Ngày 23/01/2017, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã ban hành Quyết định công nhận Tín ngưỡng thờ Mẫu Âu Cơ là Di sản văn hóa phi vật thể Quốc gia. Ngày 15/1/2020, Thủ tướng Chính phủ quyết định công nhận Tượng Mẹ Âu Cơ (niên đại thế kỷ 19, thờ Mẫu tại Đền Mẫu, xã Hiền Lương, huyện Hạ Hòa) là Bảo vật Quốc gia.

Lễ hội “Giáng Tiên”, ngày mùng 7 tháng Giêng hàng năm là ngày lễ trọng thể tri ân Quốc Mẫu với những lễ vật đặc trưng của nền văn minh nông nghiệp gồm bánh giầy, xôi, chè và hoa tươi. địa phương tốt. Các nghi thức tế lễ, rước kiệu, trò chơi phản ánh cuộc sống dân gian vui tươi, ấm no, ấm no, hạnh phúc nhờ sự phù hộ độ trì của Quốc Mẫu và tổ tiên của dân tộc là Lạc Long Quân. Thời Hùng Vương dựng nước và giữ nước.

Mẹ Âu Cơ trong tín ngưỡng thờ Mẫu ở Việt Nam Ảnh 4

Bảo vật Quốc gia Tượng Âu Cơ đang được thờ tại Đền Mẫu, xã Hiền Lương, huyện Hạ Hòa.

Mẹ Âu Cơ không chỉ được thờ tự trực tiếp ở huyện Hạ Hòa, tỉnh Phú Thọ mà còn ở nhiều nơi khác. Ngôi đền thiêng thờ Mẫu Âu Cơ được khởi công xây dựng trong khuôn viên Khu di tích lịch sử Đền Hùng, tháng 9 năm 2001, khánh thành tháng 1 năm 2005. Khu di tích lịch sử Đền Hùng, đền thờ Quốc Tổ Lạc Long Quân, đền thờ Mẫu. Âu Cơ, là nơi hội tụ những tinh hoa của tín ngưỡng thờ cúng tổ tiên của người Việt, tín ngưỡng thờ tự của dòng dõi Vua Hùng ở Việt Nam với tổ tiên. lòng thành kính sâu sắc nhất, là lễ hội linh thiêng nhất gắn với người đứng đầu là Thần Trăm. Để tưởng nhớ đến các Vua Hùng, việc tôn kính Cha Lạc Long Quân và Mẹ Âu Cơ diễn ra quanh năm nhưng tập trung vào dịp Giỗ Tổ Hùng Vương vào ngày 10 tháng 3 âm lịch. Sự công nhận của quốc tế khi UNESCO công nhận Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương là Di sản văn hóa đại diện của nhân loại càng củng cố thêm niềm tin yêu, kính trọng Mẹ Âu Cơ – Người Mẹ nhân hậu, bao dung trong tâm hồn. và tập quán văn hóa, đạo đức dân tộc Việt Nam.

Hình tượng Mẹ Âu Cơ – cội nguồn của Mẹ Đất vĩ đại ở Đất Tổ Hùng Vương cùng với các Bà mẹ tạo nên vũ trụ tín ngưỡng thờ Mẫu ở Việt Nam, dù Mẹ là Mẹ cai quản núi rừng. cao nguyên, đồng bằng, sông biển, hay tầm cao vũ trụ đến dải ngân hà… Bà / Mẹ luôn hiện diện và đồng hành cùng con cháu, đặc biệt gắn liền với thời linh thiêng, náo nhiệt. Lễ hội cộng đồng sẽ mãi là nét văn hóa đặc sắc không chỉ của Việt Nam mà còn là niềm tự hào về những di sản văn hóa tiêu biểu cho sự tiến bộ của nhân loại.

Related Articles

Back to top button