Du lịch Hà Tĩnh

Vườn quốc gia Vũ Quang – “mỏ loài mới” tại Việt Nam, trung tâm đa dạng sinh học của Châu Á

Địa danh Vũ Quang (Hà Tĩnh) được phương Tây biết đến từ hàng trăm năm trước vì gắn với một trong những cuộc khởi nghĩa Cần Vương chống Pháp của nghĩa quân Phan Đình Phùng vào cuối thế kỷ 19. Nhưng đây rồi. Chỉ thực sự trở thành “tâm điểm” của giới bảo tồn thế giới khi các nhà khoa học Việt Nam và quốc tế phát hiện ra một loài thú lớn chưa từng được biết đến trước đây có tên là Sao la.

Vườn quốc gia Vũ Quang -

Vườn quốc gia Vũ Quang -

Vườn quốc gia Vũ Quang -

Ảnh: internet

VẼ TRANHViệc phát hiện ra loài sơn dương sừng dài này là một sự kiện có ý nghĩa toàn cầu trong lịch sử sinh học, bởi vì trong suốt 100 năm trước đó, chỉ có 5 loài động vật có vú lớn được phát hiện trên toàn thế giới. Loài cuối cùng được phát hiện trước Sao la là Bò xám (Bos Sauveli), được phát hiện ở Campuchia vào năm 1936 và được mô tả là một loài mới vào năm 1937. Tức là phải mất đúng 55 năm, nhân loại và các nhà khoa học mới tìm thấy một loài động vật có vú lớn có tên là Sao la. Việc phát hiện ra loài bò này là một sự kiện quan trọng trong lịch sử động vật học.

Vườn quốc gia Vũ Quang -

Nhưng đó không phải là loài thú mới duy nhất, càng không phải là loài mới duy nhất được phát hiện ở Vũ Quang. Một cuộc điều tra do Viện Điều tra Quy hoạch Rừng, Bộ Lâm nghiệp và Chương trình WWF Đông Dương thực hiện tại Vũ Quang, Hà Tĩnh đã phát hiện thêm một loài hươu cỡ trung khác, có quan hệ họ hàng rất gần với loài Măng cụt. thường (Muntiacus hontjac), nhưng nó khác với loài hoẵng thông thường ở nhiều đặc điểm. Loài này được đặt tên là Big Mang (Megamuntiacus vuquangensis) Theo tên gọi vùng đất mà người dân tìm thấy nó là Vũ Quang. Trong những năm tiếp theo, các nhà khoa học đã tìm thấy ở đây 5 loài cá mới, bao gồm: (Parazacco vuquangensis)Cá chuồn (Crossocheilus benasi vuha)ca buom (Pararhodeus philantropus)Cá chấm (Puntius equalitus)Cá chiên dẹt (Viêm tự do Oreoglanis) và 3 loài tảo gồm Diphyscium tamasii, Cololejeunea vuquangensis và Cheilolejeunea streimannii.

Vườn quốc gia Vũ Quang -

Các loài mới phát hiện này phân bố ở một số khu vực khác của dãy Trường Sơn, nhưng các nhà khoa học đầu tiên phát hiện và công bố loài mới là ở Vũ Quang. Khu vực này được thiên nhiên ưu đãi với việc phát hiện ra nhiều loài sinh vật mới, đến nỗi các chuyên gia và nhà báo nước ngoài đã từng ví Vũ Quang là “Mỏ loài mới” của Việt Nam. Phát hiện ra những loài sinh vật mới, Vườn quốc gia Vũ Quang là khu vực có mức độ đa dạng sinh học rất cao và còn ẩn chứa nhiều điều bí ẩn đối với giới khoa học.

Vườn quốc gia Vũ Quang -

Ảnh: Huy Tùng

Dđược nâng cấp thành vườn quốc gia, cấp độ bảo tồn cao nhất vào năm 2002, khu vực này có 5 kiểu rừng chính rất đặc trưng. Rừng xanh núi thấp là kiểu rừng từng che phủ phần lớn diện tích Vườn quốc gia, phân bố ở độ cao từ 100m-300m ở phía Bắc và Đông Bắc của Vườn. Rừng thường xanh núi thấp phân bố ở đai cao từ 300 đến 1000m ở trung tâm Vườn và một số khoảnh nhỏ ở phía Bắc và Đông Bắc. Rừng thường xanh trung bình phân bố trên các đai độ cao từ 1000m đến 1400m, theo dải hẹp, chạy dài liên tục từ Bắc xuống Đông Nam của VQG. Rừng thường xanh trên núi Alps phân bố trên các vành đai độ cao từ 1400m đến 1900m trên các sườn dốc và các khu vực ở phía nam và tây nam của Vườn. Rừng Cánh Tiên phân bố trên các đai cao từ 1900 đến 2200m ở cực nam của VQG.

Vườn quốc gia Vũ Quang -

Về thực vật, theo kết quả điều tra, nghiên cứu đã thống kê được 1765 loài thực vật bậc cao thuộc 202 họ và 737 chi tại VQG Vũ Quang. Trong số này, có 132 loài thực vật nguy cấp, quý hiếm nằm trong Sách đỏ Việt Nam, Sách đỏ IUCN và Nghị định 32/2006 / NĐ / CP của Chính phủ Việt Nam về cấm, hạn chế khai thác như: Pơ mu (Pơ mu)em yêu (Madhuca passquieri)phong lan một lá (Nervilia marutana)Gỗ sồi 3 mặt (Trigonobalanus verticillata)sồi nhung (Lithocarpus vestitus)tin kính (Hopea Pierreii)Tám mặt quỷ (Hopea mollisima)

Công thức phân loại loài quý hiếm của hệ thực vật Vũ Quang theo Sách đỏ Việt Nam (2007) là: 61 loài = 38 VU + 19EN + 04CR; 54 loài có tên trong Sách Đỏ IUCN (2007), công thức là: 54 loài = 34VU + 18EN + 02CR và trong Nghị định 32 có 15 loài = 05 Phụ lục 1 + 10 Phụ lục 2. Trong đó VU (sẽ nguy cấp), EN (mức quan trọng), CR (mức rất quan trọng).

Vườn quốc gia Vũ Quang -

Vườn quốc gia Vũ Quang -

Ảnh: Huy Tùng

Vườn quốc gia Vũ Quang -

Vườn quốc gia Vũ Quang -

Ảnh: Việt Hùng

Phát hiện đã và đang chờ đợi công bố hàng loạt loài mới cho thế giới nơi đây trong quá khứ và tương lai, trong đó có loài Than (Homalium routeulosum) 2015, Trà Mi Vũ Quang (Camellia vuquangensis)Chè hà tĩnh (Camellia hatinhensis)De Vu Quang (Lithocarpus vuquangensis) Vũ Quang Gừng (Zingiber vuquangensis)Kiều Vũ Quang (Machilus vuquangensis)Chop Vu Quang (Beilschmiedia vuquangensis)… Cũng như sự ngạc nhiên khi phát hiện ra quần thể sồi 3 mặt (Trigonobalanus verticillata) quý hiếm ở độ cao 1800m tại Vườn Quốc gia Vũ Quang do nhóm nghiên cứu của Vườn và các chuyên gia đã khẳng định tính độc đáo, tiềm năng và đa dạng sinh học của hệ thực vật nơi đây.

Vườn quốc gia Vũ Quang -

Ảnh: Huy Tùng

Vườn quốc gia Vũ Quang -

Hệ động vật của Vũ Quang còn đáng chú ý hơn. Các nghiên cứu nhận được ở đây bao gồm 94 loài động vật có vú thuộc 26 họ, 315 loài chim, 58 loài bò sát, 31 loài lưỡng cư, 88 loài cá, 316 loài bướm, 73 loài kiến ​​và 28 loài nhện. Trong đó, có 46 loài thú, 21 loài chim, 20 loài bò sát, 2 loài lưỡng cư và 1 loài cá nằm trong danh sách đỏ của Việt Nam và thế giới cần được ưu tiên bảo tồn.

Vườn quốc gia Vũ Quang -

Vườn quốc gia Vũ Quang -

Ngoài ra, hệ thống VQG Vũ Quang còn đặc biệt quan trọng vì có yếu tố đặc hữu cao, Vũ Quang có sự hiện diện của 20 loài đặc hữu của cả Việt Nam và Lào, trong đó có các loài tiêu biểu như: Sao la (Pseudoryx Nghetinhensis)mang lớn (Megamuntiacus vuquangensis)thỏ sọc (Nesolagus timinsi)cầy hương (migalus owstoni)Chà vá chân nâu (Pygathrix nemaeus) Vượn đen (Hylobates leucogenys siki)Gà lôi lam đuôi trắng (Lophura hatinhensis)Horned Viper (Trimeresurus cornutus)Ếch cây phương bắc (Theloderma corticale)

Vườn quốc gia Vũ Quang -

Vườn quốc gia Vũ Quang -

Ảnh: Huy Tùng

Kết quả điều tra, phỏng vấn thực địa cho thấy mật độ động vật hoang dã, đặc biệt là thú rừng ở đây rất cao, nhất là những năm 1990 – 2000. Khi đó, chỉ cần bước chân vào rừng là có thể bắt được chúng. tìm thấy nhiều loài. Tuy nhiên, mật độ động vật hoang dã đã giảm trong những năm gần đây, một số loài còn rất ít cá thể và khó tìm như: Hổ. (Panthera tigris)tại sao? (Pseudoryx Nghetinhensis)Bò tót (Bos gaurus)Rùa 3 thanh (Cuora trifasciata). Một số loài thuộc nhóm động vật có nguy cơ tuyệt chủng nhưng vẫn xuất hiện thường xuyên như: Voi (Những con voi cực đại)mang lớn (Megamuntiacus vuquangensis)sến súa (Tragulus javanicus)Cầy mực (Arctictis binturong)loài cu li (Nycticebus)Chà vá chân nâu (Pygathrix nemaeus)Sơn dương (Capricornis sumatraensis) và một số con khỉ …

Vườn quốc gia Vũ Quang -

Vườn quốc gia Vũ Quang -

Với sự độc đáo và đa dạng của hệ động thực vật, các loài nguy cấp quý hiếm cũng như tầm quan trọng của công tác bảo tồn và các tiêu chí liên quan khác, Vườn Quốc gia Vũ Quang đang hướng tới mục tiêu trước mắt là: trở thành Vườn Di sản ASEAN. Qua đó, đưa VQG Vũ Quang tương xứng với các giá trị tài nguyên về đa dạng sinh học cũng như tiềm năng vốn có của một VQG, với chức năng chính là bảo tồn mô hình chuẩn của hệ sinh thái. Rừng Trường Sơn Bắc, bảo tồn sự đa dạng sinh học đặc trưng của rừng tự nhiên trên dãy Trường Sơn, giáp biên giới Việt – Lào. Ngoài ra, VQG Vũ Quang còn góp phần duy trì cân bằng sinh thái và tăng độ che phủ rừng, đảm bảo an ninh môi trường và phát triển kinh tế, tự nhiên bền vững của các tỉnh trong KV IV. Đồng thời phát huy các giá trị của hệ sinh thái rừng, phục vụ nghiên cứu khoa học, tham quan và du lịch sinh thái.

Related Articles

Back to top button